ލޯނު ދަރިވަރުން އަމިއްލަ ޙާލައިގެން ދޫކޮށްލާފައި
ޓިއުޝަން ފީ ދެއްކުމާއި، މަހުން މަހަށްދޭ ސްޓައިޕެންޑް ނުލިބިގެން ދަރިވަރުންތައް ގަނަތެޅެނީއެވެ.
ކުރެހުމާއި ޑިޒައިން: ޑޮސެއިން
03 ޖެނުއަރީ
މިއަހަރުގެ ކުރީކޮޅުގެ މަސައްކަތު ދުވަހެއްގެ ހެނދުނެވެ. ސަރުކާރުގެ ލޯނެއްގައި ކިޔަވަމުންދާ ދިވެހި ދަރިވަރަކު ހަޔާރ އެޑިއުކޭޝަން މިނިސްޓްރީގެ ރިސެޕްޝަންގައި ހުރެ އެދެމުން ދިޔައީ ލޯނު ފައިސާކޮޅު ދިނުމަށެވެ. ލޯނު ފައިސާ އެޕްރޫވް ވިތާ މިހާރު ކިތަންމެ ދުވަހެއް ވެއްޖެއެވެ. ސީދާ އެއޮފީހަށް އޭނާ ދާން ޖެހުނީ އީމެއިލް އަދި ފޯނުން މިނިސްޓްރީއާ ގުޅާން ހަފްތާތަކެއް ވާންދެން ކުރި މަސައްކަތް ނާކާމިިޔާބުވެ، ޖަވާބެއް ނުލިބިގެންނެވެ.
ބޭރުގެ ޔުނިވާސިޓީތަކުގައި ސެމިސްޓާރ ފަށައިގެން ކުރިއަށް ދަނީއެވެ. އެކަމަކު ފުރައިގެން ދާން ޓިކެޓު ގަންނާނެ ފައިސާ ނެތިގެން ދެވޭނެ ގޮތް ނުވެފައެވެ.
"ހެނދުނު 8 އިން މެންދުރު 2 އަށް މިނިސްޓްރީގެ ރިސެޕްޝަންގައި ހަމަ އާދޭސް ކުރަމުން އަހަރެން ހުރިން. ލޯނު ސެކްޝަނުން ޖަވާބެއް ނުދިން. ކުޑަވެސް އެމްޕަތީ އެއް (ޙަމްދަރުދީއެއް) ނެތް،" އެ ދަރިވަރު ކިޔައިދިނެވެ. އެންމެ ފަހުން އެދުވަހު އޮފީސް ބަންދުކުރުމުގެ ކުރިން އެފައިސާކޮޅު ދައްކައިދީފިއެވެ. އެގޮތްމިގޮތުން ޢާއިލާ އުޅެގެން ލާރިކޮޅެއް އެއްކޮށް، ޓިކެޓެއް ނަގައި ދަރިވަރު ފުރުވާލެވުނު އިރު، ސެމެސްޓާރ ފެށުނުތާ 3 ހަފުތާ ވޭތިވެއްޖެއެވެ.
”ޖުބްރާން ޝަރީފް“ ގެ ނަމުގައި ހިންގާ އެކްސް އެކައުންޓަކުން ނިމިދިޔަ ހަފްތާއެއްހާ ދުވަހުން ލޯނު ފައިސާކޮޅު ހަމަނުޖެހިގެން ގަނަތެޅެމުންދާ ދަރިވަރުންގެ މަޢުލޫމާތު އެއްކުރިއެވެ. މި ދަރިވަރަކީ އެ އެކައުންޓަށް މަޢުލޫމާތު ޙިއްސާކުރި އެތައް ޑަޒަން ދަރިވަރުންގެ ތެރެއިން އެކަކެވެ. ދަރިވަރުންގެ މެސެޖުތަކުން އެނގި ސާފުވަނީ މިނިސްޓްރީގެ ނާޤާބިލުކަމެވެ؛ މަހުންމަހަށް ދޭންޖެހޭ ސްޓައިޕެންޑް ފައިސާ ލަސްވުމާއި، ޔުނިވާރސިޓީތަކަށް ޓިއުޝަން ފައިސާ ނުދެއްކުމުން ކުލާސްތަކަށް ވަނަދޭން އެތަންތަނުން މަނާކުރުމާއި، ޖަވާބު ނުދީ ހުރި އީމެއިލް، ވަޓްސްއެޕް އަދި ސިޓީގެ ފުނިވަރުތަކެވެ.
މިދިޔަ ހަފްތާގައި ގަލޮޅު އުތުރު ދާއިރާގެ މެމްބަރު މުޙައްމަދު އިބްރާހިމް (ކުޑޫ) ވަނީ އެ ޝަކުވާތައް ހަޔާރ އެޑިއުކޭޝަން މިނިސްޓަރު ޑރ ޢަލީ ހައިދަރާ ހަމައަށް އުފުއްލަވާފައެވެ. އަދި ދަރިވަރުންނާ މެދު މިނިސްޓްރީން ވަމުންދާ "އިހުމާލު"ގެ ތަފްޞީލު ރިޕޯޓެއް އެކުލަވާފައެވެ.
އެތައް ޝަކުވާތަކެއްގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް، އޭނާ އެކުލެވި ޝަކުވާތަކުން ފާހަގަވަނީ މިނިސްޓްރީގެ އިދާރީ އިންތިޒާމުތަކުގެ ދޯހަޅިކަމެވެ.
ހަތަރު މަސް ދުވަހާ ހަމައަށް ސްޓައިޕެންޑު ލަސްވުން
އަމިއްލަ ޖީބުން ޚަރަދުކޮށްގެން ނަގާ ޓިކެޓާއި ކުރާ އެހެނިހެން ޚަރަދުގެ ބަދަލުދޭން އެތައް މަސްދުވަހެއް ނެގުން
ވަޓްސްއެޕް މެސެޖަށް އަދި އީމެއިލަށް ޖަވާބު ނުދިނުމާއި، ދޭ ޖަވާބު ދެކޮޅުނުޖެހުން/ނުސާފުވުން
ކުލި ފަދަ ދިރިއުޅުމުގެ ޚަރަދުތައް ފޫބައްދަން ދަތިވުން
ޚިދުމަތާއި ތަކެތީގެ އަގު ބޮޑުވާ ވަރާ އެކަށީގެންވާ ވަރަށް ވުރެ ކުޑަ ސްޓައިޕެންޑު ކަނޑައެޅުން
މިނިސްޓްރީ އިން ކޯސް ފީ ނުދައްކައި އޮސްޓްރޭލިއާގެ ޔުނިވާސިޓީތަކުން ދަރިވަރުންގެ އެކައުންޓްތައް ސަސްޕެންޑްކޮށް، ކްލާސްތަކަށް ވަނުން ހުއްޓުވައިފާ ވުން
ލިޔެކިޔުންތައް މިނިސްޓްރީއިން ނަގާލުމާއި، އެއް ލިޔުމެއް ތަކުރާރުކޮށް ހުށަހަޅާން އެންގުމާއި، ކަމާބެހޭ މުވައްޒަފުންނާ ބައްދަލުނުކުރެވުން
ދަރިވަރުންގެ ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަމަށް ނޭދެވޭ އަސަރު ކުރުމާއި، ރަސްމީ ނިޒާމު/އޮނިގަނޑުތަކަށް ކުރާ އިތުބާރު ކުޑަވުން
ފޯން ކޯލުތަކަށް ޖަވާބު ނުދިނުމާއި "ސީން" މެސެޖުތަކަށް ޖަވާބު ނުދިނުން
ބުރާސްފަތި ދުވަހު ކުޑޫ މިނިސްޓްރީއަށް ވަޑައިގަތެވެ. އޭނާއަށްވެސް ޖެހިވަޑައިގަތީ ރިސެޕްޝަންގައި މަޑުކުރާށެވެ. އެންމެ ފަހުން ބައްދަލު ކުރެއްވޭ ވަރުވީ ސްޓޭޓް މިނިސްޓަރ ޑރ. ޢަބްދުއް ރަޙީމް އާއެވެ.
”އެކަށީގެންވާ، އެދެވޭ ޖަވާބެއް ނުލިބުނު،“ ގަލޮޅު އިތުރު ދާއިރާގެ މެންބަރު ކުޑޫ މޯލްޑިވްސް އިންޑިޕެންޑެންޓުގައި ވިދާޅުވިއެވެ. ”ބައްދަލުވުމުގައި އެފަރާތުން ބުނީ ހުރިހާ ކަމެއްވެސް ހަމަ ރަނގަޅޭ، ލޯނު ފައިސާ ދޫކުރުަމުންނޭ ދަނީ،“ އޭނާ ތަފްޞީލުކޮށްދެއްވިއެވެ.
ލޯނު ފައިސާގެ މައްސަލައިގައި ކުޑޫ އިސްނެންގެވީ އިނގިރޭސިވިލާތުގައި ކިޔަވަމުންދާ 15 ދަރިވަރަކު އޭނާއާ ސީދާ ގުޅުމުންނެވެ. ކުޑޫ ތައްޔާރުކުރެއްވި ރިޕޯޓުގައި ދެން ހުރި ޝަކުވާތައް އެކުލަވާލީ ޖުބްރާން ޝަރީފެވެ.
މިނިސްޓްރީއަށް ކުޑޫ ވަޑައިގެންނެވުމުގެ އެއް ދުވަސް ކުރިން މިނިސްޓްރީގެ އޮފިޝަލަކު ވަނީ އޮސްޓްރޭލިއާގެ ޔުނިވާސިޓީތަކަށް ދައްކަންޖެހޭ ފައިސާއާ ގުޅޭ އެއްވެސް ޝަކުވާއެއް ލިބިފައިވާ ކަން ދޮގުކުރައްވާފައެވެ. ނަމަވެސް، ހުކުރު ދުވަހު މިނިސްޓަރ ހައިދަރު ”ސަން“ އަށް ވިދާޅުވީ ސްޓައިޕެންޑު ލަސްވުން ޙައްލުކުރަން މިނިސްޓްރީ އިން ”މިހަފްތާގައި“ މަސައްކަތް ކުރަމުންދާ ކަމަށެވެ. މިނިސްޓަރު ވިދާޅުވީ ފުރިހަމައަށް ހުރިހާ ލިޔެކިޔުން ހުށަހަޅާފައިވާ ދަރިވަރުންނަށް ފައިސާ ލިބޭނެ ކަމަށެވެ.
އެހެނެއްކަމަކު ކުޑޫ ހުންނެވީ ޝައްކެއްގެ މަތީގައެވެ. "މައްސަލަ އަދިވެސް އޮތީ ހަމަ އެގޮތުގައި،" ކަމަށާއި މައްސަލައިގެ އަޞްލަކީހަރުދަނާ ނިޒާމެއް އެކަށައަޅާފައި ނެތުންކަމަށް، ޖޫން މަހުގެ ސްޓައިޕެންޑު އާދިއްތަ ދުވަހު ލިބުނު ދަރިވަރެއްގެ މައްސަލައަށް ޢިޝާރާތް ކުރައްވާ ކުޑޫ ވިދާޅުވިއެވެ. "ދަރިވަރުންނަށް އެންމެ ކުޑަމިނުން މި ލޯނު ކަންތަކަށް ޕޯޓަލެއް އޮންނަން އެބަޖެހެއެއްނު. މިނިސްޓްރީ އިން މިއޮތްފަދަ ޒަމާނުގައިވެސް އެއުޅެނީ 100 ދަރިވަރުންނާއެކު ވަޓްސްއެޕް ގްރޫޕެއް ހަދައިގެން މިކަން މެނޭޖްކުރުން،" އޭނާ އިތުރަށް ވިދާޅުވިއެވެ.
ހުރިހާ ހިސާބެއްގައި ކިޔަވާ ދަރިވަރުންވެސް އެއް ޙާލެއްގައި
އޮސްޓްރޭލިއާ، އިނގިރޭސިވިލާތް، މެލޭޝިއާ، އަދި ސްޕެއިން ހިމެނޭހެން އެކި ޤައުމުތަކުގައި ތިބި ދިވެހި ދަރިވަރުންގެ ޝަކުވާ ޙިއްސާކޮށްފައި އެބަހުއްޓެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ލޯނު ސްކީމްގައި ބައިވެރިވެފައިވާ ދަރިވަރުންނާއި ހައިއެޗީވަރސް ސްކޮލަރޝިޕްގައި ތިބި ކުދިންވެސް ހިމެނެއެވެ.
އޮސްޓްރޭލިއާގައި ކިޔަވާ ދަރިވަރުން ބުނާ ގޮތުގައި ޓިއުޝަން ފީ އިންވޮއިސް ކުރަނީ ސީދާ ސަރުކާރަށެވެ.
ޕާރތުގެ ކާރޓިން ޔުނިވާސިޓީގައި ކިޔަވަމުންދާ ސްކޮލަޝިޕް ދަރިވަރެއްގެ ޔުނިވާރސިޓީ އެކައުންޓް ތިން އަހަރުގެ ތެރެއިން ދެ އަހަރު ސަސްޕެންޑު ކުރިއެވެ. ފައިސާ ނުދައްކައިގެންނެވެ. "ކޮންމެ އަހަރަކު ވެސް ހަމަ އެއް ސްޓްރެސްއެއް،" ދަރިވަރު ލިޔެފައިވެއެވެ. "އަހަރެންނަށް ޔުނިވާރސިޓީ އިން އީމެއިލް އަންނަނީ ފީ ދެއްކުމުގެ މުއްދަތު ހަމަވެއްޖެ ކަމަށް. އެހިސާބުން އެކައުންޓް ރެސްޓްރިކްޓް (އޮބަހެއްޓުންތަކެއް) ވާނެ. ވަކި ހިސާބަކުން ރިޒަލްޓްސްވެސް ނުފެނުނު.“ އޭނާ އިތުރަށް ކިޔައިދިނެވެ،
ޔުނިވާސިޓީ އޮފް ނިއު ސައުތު ވޭލްސްގައި ދަރިވަރަކު ބުނީ ދެ ޓާމެއްގެ ފީ ނުދައްކާ ހުރި ކަމަށެވެ: "މިހާރު އަންނަ އަހަރުގެ ކްލާސްތަކަށް އަހަރެންނަށް އެންރޯލެއް ނުކުރެވޭ. ރިޒަލްޓްސްވެސް ނުބެލޭ އަދި އެސެންޝަލް (އަސާސީ) ސްޓޫޑަންޓް ސަރވިސަސް އަށްވެސް އެކްސެސްއެއް ނުވެވޭ،“ އޭނާ ލިޔުނެވެ،
އޮސްޓްރޭލިއާގެ މޮނާޝް ޔުނިވާސިޓީގެ ދަރިވަރެއްގެ ސްކޮލަރޝިޕް އެކީއެކަށް ކެންސަލުކޮށްފައިވެއެވެ. އެއް ސެމިސްޓަރަށް ފައިސާ ދެއްކި ކަމަށް މިނިސްޓްރީން ބުނި ނަމަވެސް، އެ ފައިސާ ދެއްކުމުގެ އެއްވެސް ރެކޯޑެއް އެ ދަރިވަރަކަށް ނުހޯދުނެވެ. ޔުނިވާރސިޓީގައިވެސް އެފަދަ ރެކޯޑެއް ފެންނާކަށް ނެތެވެ.
"މިނިސްޓްރީން އަޅުގަނޑަށް އަންގާފައި ވަނީ ޔުނިވާރސިޓީއަށް އަންގާށޭ ފީ ދައްކާނޭ، އަޅުގަނޑަށް އެކްސެސް ދޭށޭ،" އެއް ދަރިވަރަކު ލިޔެފައިވެއެވެ. "މިއީ ޕްރޮފެޝަނަލް އިންސްޓިޓިއުޝަންތައް ހިންގާ ގޮތެއް ނޫންކަން، އަދި ދުނިޔެ މިގޮތަށް މަސައްކަތް ނުކުރާކަން މިނިސްޓްރީއަށް ނޭނގެނީ ހެއްޔެވެ؟"
ނުރުހުމާއެކު އޭނާ އިތުރަށް ބުންޏެވެ.
އެހެން މާ ބޮޑު އަސާސީ މައްސަލައެއް
އޮސްޓްރޭލިއާގެ ދަރިވަރުންނަށް ފައިސާ ދެއްކުމަށް ވުރެ މާ ބޮޑު އަސާސީ އެހެން މައްސަލައެއް ކުރިމަތިވެފައި ވެއެވެ.
އޮސްޓްރޭލިއާގެ ޑިޕާޓްމަންޓް އޮފް ހޯމް އެފެއާޒުން ބުނާ ގޮތުގައި ބޭރު ދަރިވަރުންގެ ދިރިއުޅުމުގެ ޚަރަދަށް އަހަރަކު މަދުވެގެން 29،710 އޯސްޓްރޭލިއަން ޑޮލަރު ހޭދަވާނެއެވެ. މި ޢަދަދު އަޕްޑޭޓްކޮށްފައިވަނީ 2024 ވަނަ އަހަރުގެ މެއި މަހުގައެވެ. ރާއްޖޭގެ ސަރުކާރުގެ ސްކޮލަޝިޕްގެ ދަށުން މަހަކު ލިބެނީ 2،070 އޯސްޓްރޭލިއަން ޑޮލަރެވެ. އެއީ އަހަރަކު 24،840 އޯސްޓްރޭލިއަން ޑޮލަރެވެ.
ވިސާގެ ކަންކަމަށް އަހަރަކު 4،870 އޯސްޓްރޭލިއަން ޑޮލަރު ނުވަތަ ގާތްގަނޑަކަށް 50،000 ހޭދަކުރާން ޖެހެއެވެ.
"މިކަމުގެ ސަބަބުން ދެން އަންނަ ސްކޮލަޝިޕް ސައިކަލްގައި އޮސްޓްރޭލިއާގެ ޔުނިވާސިޓީތަކަށް އެޕްލައި ނުކުރެވޭނެތީ ކަންބޮޑުވޭ،" ދަރިވަރަކު ލިޔެފައިވެއެވެ. ”އަޅުގަނޑު އަދި އެތައް އެހެން ބައެއްގެ ކަންބޮޑުވުންތަކަށް މިނިސްޓްރީ އިން ވަނީ ބީރު ކަންފަތެއް ދީފައި.“ އޭނާ އިތުރަށް ލިޔުނެވެ.
"އޮސްޓްރޭލިއާއަށް އެޕްލައި ކުރާ ނަމަ މިހާރު އެދޭ ސްޓައިޕެންޑަކުން ނުފުދޭނެ،" އަނެއް މީހަކު ފާހަގަކުރި އެވެ. ދަރިވަރުން ބުނަނީ ޚަރަދުކުރާންޖެހޭ ވަރާއި ސްޓައިޕެންޑަށް ލިބޭ ޚަރަދުގެ ފަރަގު މިނިސްޓްރީއިން ޤަބޫލުނުކުރާ ކަމަށެވެ.
ރޭޓުތައް ގަނޑުވެފައި
އަނެއް ބަޔަކު ބުނަނީ ސްޓައިޕެންޑް ރޭޓުތައް އަޞްލު ހިނގާ ޚަރަދާ ނުބައްދަލު ކަމަށެވެ.
"އެ ދޭ ފިކްސްޑް ސްޓައިޕެންޑަކީ ޔުނިވާރސިޓީ ދަރިވަރެއްގެ ދިރިއުޅުމުގެ ޚަރަދުތައް ފުރިހަމައަށް ފޫބެއްދުމަށް ފުދޭވަރުގެ އެއްޗެއް ނޫން،" މެލޭޝިއާގައި ސްކޮލަޝިޕް ލިބުނު ފަރާތެއް ލިޔެފައިވެއެވެ. "އަޅުގަނޑަށް ދާދި ފަހުން އެނގުނުގޮތުގައި ސްޓައިޕެންޑްގެ ޢަދަދަށް ބަދަލެއް ނާންނަތާ ގާތްގަނޑަކަށް ދިހަ އަހަރު ވެއްޖެ، ދިރިއުޅުމުގެ އަގު ބޮޑުވުމާއި އިންފްލޭޝަނަށް އެއްވެސް އެޑްޖަސްޓްމަންޓެއް ނުކޮށް.“ އިތުރަށް އޭނާ ލިޔުނެވެ.
އިނގިރޭސިވިލާތުގައި ކިޔަވާ ދަރިވަރަކު ސިފަކުރި ގޮތުގައި އިނގިރޭސި ސަރުކާރުން ބޭރުގެ ދަރިވަރުންނަށް ސްޓައިޕެންޑެއްގެ ގޮތުގައި ބޭނުންވާނެ ކަމަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ މިންވަރަށްވުރެ ދިވެހި ސަރުކާރުން ދޭ މިންވަރު "ދެބައިކުޅަ އެއްބަޔަށް ވުރެ ކުޑަ" ކަމަށެވެ. އެހެންވީމާ ކިޔަވާކުދިންނަށް ވަޒީފާއަށް ނުކުންނަން ނުވަތަ ޢާއިލީ އެހީތެރިކަމަށް ބަރޯސާވާން މަޖުބޫރުވެފައިވާ ކަމަށެވެ.
މެލޭޝިއާގައި ދަރިވަރުން ސިފަކުރި ގޮތުގައި ކުރިން ކޮޓަރިއެއްގެ ކުއްޔަށް ދޭ ވަރުން މިހާރު ދެކުއްޖަކުގެ ޝެއަރޑް އެކޮމޮޑޭޝަންގެ ޚަރަދުވެސް ކަވަރުނުކުރެއެވެ. އޮސްޓްރޭލިއާގައި ތިބި ދަރިވަރުން ވަނީ ކުލި ދައްކައިފިނަމަ ނުކައި ތިބޭންޖެހޭ ފަހަރު އަންނަކަމަށް ބުނެފައެވެ. ލޯނުގައި ދޭން ބުނި މިންވަރުތަކާ އަޞްލު ދިރިއުޅުމުގެ އަގުތައް ހުރި ވަރާ ނުބައްދަލުކަން އެނގުނީ އިނގިރޭސިވިލާތަށް އައި ފަހުންކަމަށް ދަރިވަރުން ބުނެއެވެ.
"ސްޓައިޕެންޑް ރޭޓްތައް އެއީ މީގެ ދިހަ އަހަރު ކުރީގެ ރޭޓުތައް،“ އެއް ދަރިވަރަކު ލިޔެފައިވެއެވެ. "ދިރިއުޅުމުގެ ޚަރަދު ކީއްކުރަން، ކޮޓަރިއެއް، އެޕާޓްމަންޓެއް ވެސް، މިހާރުގެ ރޭޓުތަކުން ފޫނުބެއްދޭނެ.“
އޭނާ އިތުރަށް ލިޔުނެވެ.
ލެފްޓް ބިހައިންޑް
ދިވެހި އަދި އިސްލާމް މާއްދާގެ އިތުރުން ކެމްބްރިޖް އޭ ލެވަލްގެ 4 މާއްދާއިން ފާސްވެ، ކިޔަވަމުންދާ ދަރިވަރެއްގެ ބެލެނިވެރިޔަކުވެސް އެކްސް މެދުވެރިކޮށް ޝަކުވާ ފޮނުވި ފަރާތްތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނެއެވެ. އޭނާއަކީ އޭނާ ކިޔެވި އޯ ލެވެލް ބެޗުގެ އެންމެ މޮޅު ދަރިވަރެވެ. އައުޓްސްޓޭންޑިން ކެމްބްރިޖް ލާނަރ އެވޯޑު ޙާސިލުކުރިއެވެ.
އެއިރޮސްޕޭސް އިންޖިނިއަރިންގް ކިޔަވަން ބޭނުންވުމުން ޔުނިވާރސިޓީ އޮފް ގްލާސްގޯ އިން ޖާގައެއް ހޯދިއެވެ. ލޯނު އެޕްލިކޭޝަން ހުޅުވާލިއިރު ޢާއިލާއަށް އެނގުނީ އެއިރޮސްޕޭސް އިންޖިނިއަރިންގް އަކީ އެޕްރޫވް ކޮށްފައިވާ ލިސްޓުގައި ހިމެނޭ ކޯހެއް ނޫންކަމެވެ. ކޯސް ބަދަލު ކުރެވޭތޯ ދަރިފުޅު މަސައްކަތް ކުރިއެވެ. ނަމަވެސް އޭރު އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ޔުނިވާސިޓީތަކުގެ އެޕްލިކޭޝަން މުހުލަތު ހަމަވެއްޖެއެވެ.
ދެން ހޯދީ މެލޭޝިއާގެ މޮނާޝް ޔުނިވާސިޓީން މެކޭނިކަލް އިންޖިނިއަރިންގް އަށް ޖާގައެކެވެ. އެއީ އެ ލިސްޓުގައި ހިމެނޭ ކޯހެކެވެ. އެކަމަކު އެ ކޯސް ދިވެހިރާއްޖޭގައި ހެދޭނެ ކަމަށް ބުނެ މިނިސްޓްރީން ވަނީ އެ އެޕްލިކޭޝަން ބާތިލްކޮށްފައެވެ.
"އެ ރިޖެކްޝަންވީ ދަރިފުޅަށް ލިބުނު ވަރަށް ހިތްދަތި ކަމަކަށް،" ބެލެނިވެރިޔާ ލިޔެފައިވެއެވެ. "އޭނާއަށް ފައިނޭންސް ހަމަނުޖެހުނީމާ މިހާރު އެއުޅެނީ ވަޒީފާއެއްގައި.“ ބެލެނިވެރިޔާ ތަފްޞީލުކޮށްދިނެވެ.
އޭނާ އިތުރަށް ބުނީ މިއީ ފެންވަރަށް ބަލާފައި ދޭ ލޯނުތަކެއް ނޫންކަމާއި، ވަކި ބަޔަކާ ގުޅުމެއް އޮތީމާ ލިބޭ އެއްޗެއްކަން މިހާރު ޔަޤީންވެއްޖެ ކަމަށެވެ.
ބޮންޑުގެ ނުފުށް
ސަރުކާރުގެ ސްކޮލަޝިޕް ލިބޭ ދަރިވަރުން ޑިގްރީ ޙީސިލްކުރުމަށްފަހު މަދުވެގެން ފަސް އަހަރުގެ މުއްދަތަކަށް ދިވެހިރާއްޖޭގައި މަސައްކަތްކުރަން މަޖުބޫރުވާ ބޮންޑެއްގައި ސޮއިކުރެއެވެ.މިއީ ޓެކްސް ފައިސާއިން ތަޢުލީމަށް ކުރާ އިންވެސްޓްމަންޓުގެ ފައިދާ ދިވެހިރާއްޖެއަށް ލިބޭނެ ކަން ކަށަވަރުކުރާން އަޅާފައިވާ ފިޔަވަޅެކެވެ.
އެކަމަކު ޔޫއެންއެސްޑަބްލިއު ގައި ކިޔަވާ ދަރިވަރަކު ބުނިހެން، މިނިސްޓްރީގެ ޒިންމާތަކުގެ ތެރޭގައި ހިެމނޭ ޓިއުޝަން ފީ ދެއްކުމާއި، ސްޓައިޕެންޑު ޖަމާކޮށްދިނުން ފަދަ ކަންކަން ފުރިހަމައަށް އަދާ ނުކުރެވޭއިރު، ދަރިވަރުންގެ މައްޗަށް ލާޒިމުވާ ކަންކަން ފުރިހަމައަށް އަދާކުރާނެކަމަށް ދެކެންޖެހޭނެ ޖާގައެއް ނެތް ކަމަށެވެ.
އެ ދަރިވަރު އިތުރަށް ބުނީ ކިޔެވުމަށް ޚަރަދުކުރާ ފަރާތެއްގެ ފުށުން ވާ ކަމެއްގެ ސަބަބުން ތަޢުލީމަށް ބުރޫ އަރާފާނެ ކަމުގެ ބިރެއްގައި އެއްވެސް ދަރިވަރަކު އުޅެން ޖެހިގެން ނުވާނެ ކަމަށެވެ. އަދި ކިޔަވަން ހޭދަކުރާ ވަގުތަށްވުރެ، އާދޭސްކުރަން ހޭދަވާ ވަގުތު ގިނަވާންޖެހެނީ ކީއްވެތޯ އޭނާ ސުވާލު އުފެއްދިއެވެ.
އެންމެ ފަހުގެ މާލީ ތަފާސްހިސާބުތައް ބުނާގޮތުން މިއަހަރު ސްޓޫޑެންޓް ލޯން ސްކީމަށް ބަޖެޓްކުރި 768 މިލިއަން ރުފިޔާގެ ތެރެއިން ޑިސެމްބަރު 18 ގެ ނިޔަލަށް ޖުމްލަ 548.2 މިލިއަން ރުފިޔާ ދޫކޮށްފައިވާއިރު، މިދިޔަ އަހަރުގެ އެ މުއްދަތުގައި 688.8 މިލިއަން ރުފިޔާ ދޫކުރިއެވެ.
ވަގުތުން ފައިސާ ދޫނުކުރުމުގެ ސަބަބަކީ "ކޭޝްފްލޯ ޕްރެޝަރާއި، އެހެނިހެން ކަންކަމަށް ޚަރަދު ހިންގާން ޖެހުމާއި، މާލީ ގޮތުން އިސްކަންދޭންވީ ކަންކަން އެކަށީގެންވާ ގޮތުގައި ވަޒަން ނުކުރުން" ކަމަށް ފާޑުކިޔުންތެރިން ބުނެފައިއެވެ. ފާސްކޮށްފައިވާ ބަޖެޓަށްވުރެ ފިނޭންސް މިނިސްޓްރީން ދަތުރު ޚަރަދާއި ރައީސް އޮފީހުގެ ޚަރަދުތައް - ކާރު ގަތުން ހިމެނޭ ގޮތަށް - ބޮޑުވުމުންވެސް އެތައް ގުނައެއް އިތުރަށް ދީފައިވާ ކަމަށާއި، މުހުލަތު ކަނޑައެޅިފައިވާ ދަރިވަރުންގެ ޓިއުޝަން ފީ ދެއްކުމަށްވުރެ އެކަންކަން އިސްކޮށްފައިވާ ކަމަށްވެސް ޕަބްލިކް ޕޮލިސީއާމެދު ލިޔާ މިދުއަމް ސަޢުދު ލިޔުއްވާފައި ވެއެވެ.
ހަޔާރ އެޑިއުކޭޝަން މިނިސްޓްރީ އަށް ހޯމަ ދުވަހުގެ މަސައްކަތު ގަޑިގައި ގުޅައިގެން ފޯނެއް ނުނެގިއެވެ. ސްޓައިޕެންޑް ރޭޓުތަކަށް އައިސްފައިވާ ބަދަލުތައް އެކި ދުވަސްވަރު އައިސްފައިވާ ގޮތާއި، ފައިސާ ދެއްކުން ލަސްވުމާއި، ދަރިވަރުންގެ ފަރާތުން ކޮށްފައިވާ މުޢާމަލާތްތަކުގެ މަޢުލޫމާތު ހޯދަން އެދި މޯލްޑިވްސް އިންޑިޕެންޑެންޓުން މައުލޫމާތު ހޯދުމުގެ ޙައްޤު (އާރްޓީއައި) ފޯމެއް ހުށަހަޅާފައި ވާނެއެވެ.
ދަރިވަރުންގެ ދުލުން
މިބައިގައި ހިމަނާފައި މިވަނީ ދަރިވަރުން އިނގިރޭސިބަހުން ލިޔެ، ފޮނުވާފައިވާ ޝަކުވާއާއި ކަންބޮޑުވުންތަކުގެ ދިވެހި ތަރުޖަމާއެވެ.
ސްކޮލަރޝިޕް ދަރިވަރެއް، ޔުނިވަރސިޓީ އޮފް ނިއު ސައުތު ވޭލްސް، އޮސްޓްރޭލިއާ:
”ފުރަތަމަ ކަމަކަށް ސްޓައިޕެންޑް ފޮނުވީ އޮސްޓްރޭލިއާއަށް އައިތާ ހަތަރު މަސް ފަހުން. މިހާރު މައްސަލައަކީ ޓިއުޝަން ފީ. ޔޫއެންއެސްޑަބްލިއު ގައި އޮންނަނީ ކޮންމެ ޓާމަކަށް ފީ ދައްކަން ޖެހޭ ޓްރައިމަސްޓާ ސިސްޓަމެއް. ފީ ނުދައްކާ ދެ ޓާމް ފުރިހަމަ ކޮށްފިން. ސީދާ މިނިސްޓްރީއަށް ދިޔައިމާ މިބުނަނީ ސޮއި ހަމަނުވެގެން ފައިސާ ނުފޮނުވި އޮތީއޭ. މިހާރު އަންނަ އަހަރުގެ ކްލާސްތަކަށް އެންރޯލެއް ނުކުރެވޭ. ރިޒަލްޓްސްވެސް ނުބެލޭ އަދި އެސެންޝަލް ސްޓޫޑަންޓް ސަރވިސަސް އަށްވެސް އެކްސެސްއެއް ނުވެވޭ. މިނިސްޓްރީ އިން މިބުނަނީ ޔުނިވާރސިޓީގައި ބުނާށޭ އެކްސެސް ދޭށޭ، މިނިސްޓްރީ އިން ފީ ދައްކާނަމޭ. މިއީ ޕްރޮފެޝަނަލް އިންސްޓިޓިއުޝަންތައް ހިންގާ ގޮތެއް ނޫންކަން މިނިސްޓްރީއަށް ނޭނގެނީބާ؟“
ސްކޮލަރޝިޕް ދަރިވަރެއް، ކަރޓިން ޔުނިވަރސިޓީ، އޮސްޓްރޭލިއާ:
"އަހަރެން ޕާތުގައި ކިޔަވަމުން އަންނަތާ މިހާރު ތިން އަހަރު ވެއްޖެ، އަދި އެ ތިން އަހަރުގެ ތެރެއިން ދެ އަހަރު ތެރޭގައި އަހަރެންގެ ޔުނިވާރސިޓީ އެކައުންޓު ދެފަހަރަށް ސަސްޕެންޑުކުރި - ޓިއުޝަން ފީ ދެއްކުން ލަސްވެގެން. ސްކޮލާރޝިޕުން ޓިއުޝަން ފީ ކަވަރު ކުރިޔަސް ވާވަރަކީ މިއީ. އަހަރެންގެ އެކައުންޓް ރެސްޓްރިކްޓު ކުރި. ވަކި ހިސާބަކުން ރިޒަލްޓްސްވެސް ނުފެނޭ. އަޅުގަނޑުގެ މައިންބަފައިން އެތައް މަސް ދުވަހެއް ކުރިން ކޮންމެ އަހަރަކު ޖެހޭ ޕޭމަންޓްތައް ޕްރޮސެސްކުރުވަން މިނިސްޓްރީއަށް ދާން. އެވަރުންވެސް އޮންނަނީ ޑިލޭވެފައި."
އޮސްޓްރޭލިއާގެ މޮނާޝް ޔުނިވާރސިޓީގެ ސްކޮލަޝިޕް ދަރިވަރެއް:
"ވަގުތަށް ޓިއުޝަން ފީ ނުދެއްކުމުން ޔުނިވާސިޓީން އަޅުގަނޑުގެ އެކައުންޓް ބްލޮކްކޮށްފި. ސްޕޮންސަރ ޓިއުޝަން ފީ މުހުލަތު ހަމަވީއިރު ނުދައްކާތީ ސްކޮލަރޝިޕް ކެންސަލްކޮށްފި. މިނިސްޓްރީގައި ޝަކުވާ ކުރީމާ މިބުނަނީ އެއް ސެމިސްޓާރ އަށް ފީ ދައްކާފައިވާ ކަމަށް، އެކަމަކު އަޅުގަނޑަކަށް އަދި ޔޔުނިވާރސިޓީއަކަށް އެކަމުގެ ލިޔެކިޔުމެއް ނުލިބޭ. މިއީ މިނިސްޓްރީގެ ފެއިލިއަރު. މިކަން ފެށެނީ ބިންގަލާ ހަމައިން - މިނިސްޓްރީގައި އެތިބީ މުސާރަ ނަގައިގެން ކާކައިގެން ފަލަވެ، ކޮފީތަކަށް ގޮސް، ދެންވެސް މާތްރަސްލަކާންގެ ދެނެވޮޑިގެންވާނީ ކޮންފަދަ ކަމެއް ކުރާ ބައެއް ކަމެއް. މަސްއޫލިއްޔަތު އުފުލުމުގެ އެންމެ ކުޑަ މިންވަރުވެސް ނުވާ ބައެއް“
ލޯން ލިބިފައިވާ ދަރިވަރެއް، މެލޭޝިޔާ:
"ސްޓޫޑެންޓް ލޯނަށް އެދި ހުށަހެޅީ 2023 ގެ ފަހުކޮޅު. އިންޓޭކް ފެށީ 2024 ގެ ޖެނުއަރީ މަހު. އަޅުގަނޑުމެން ސްޓޫޑެންޓް ލޯނަށް އެޕްލައި ކުރަނީ ފެންވަރު ރަނގަޅު ތަޢުލީމެއް ހޯދުމަށް މާލީ ދަތިތަކެއް ހުރުމުން. ނަމަވެސް ސްޓައިޕެންޑް ރޭޓްތައް ހުރީ މީގެ ދިހަ އަހަރު ކުރީގެ މިންގަނޑަށް. ދިރިއުޅުމުގެ ޚަރަދު އަދި ހަމައެކަނި ކޮޓަރިއެއްގެ ކުލިވެސް ކަވަރު ކުރަން ނުފުދޭނެ، އެހެންވީމާ ދަތުރުތަކާއި، ރިސާޗް، އަދި މިނޫންވެސް ޚަރަދުތައް ލައިގެމން މެލޭޝިޔާގައި އަމުދުން ކޯވިޑް-19 އަށް ފަހު މިވަރަކުން ނުފުދޭ. މިނިސްޓްރީން މި މައްސަލައާ މެދު ވިސްނާ، އިޞްލާޙް ކުރަން ވިސްނަންވެސް ބޭނުން ނުވާހެން ހީވަނީ.“
ހައި އެޗީވާރސް ސްކޮލަރޝިޕް، މެލޭޝިޔާ:
”މިއީ ހައި އެޗީވަރސް ސްކޮލަރޝިޕް ސްކީމްގެ ދަށުން ރާއްޖެއިން ބޭރުގައި ކިޔަވަމުންދާ ދެވަނަ އަހަރު، ޔުނިވާރސިޓީ ދަރިވަރެއްގެ ދިރިއުޅުމުގެ ޚަރަދުތައް ފުރިހަމައަށް ފޫބެއްދުމަށް ފޯރުކޮށްދޭ ފިކްސްޑް ސްޓައިޕެންޑަކީ ފުދޭވަރުގެ ސްޓައިޕެންޑެެއް ނޫން. އަޅުގަނޑަށް ދާދިފަހުން އެނގުނު ގޮތުގައި، މެލޭޝިޔާގައި ދިރިއުޅުމުގެ އަގު ބޮޑުވުމާއި، އިންފްލޭޝަނަށް އެއްވެސް އެޑްޖަސްޓްމަންޓެއް ނުކޮށް، ގާތްގަނޑަކަށް ދިހަ އަހަރު ވަންދެން ސްޓައިޕެންޑް އަދަދަށް ބަދަލެއް ނައިސް މިއޮތީ. އެހެންކަމުން މި އިންސާފުވެރި ގޮތެއް ނޫން، އަދި އަދުގެ އިޤްތިޞާދީ ޙަޤީޤަތްތައް ރިވެލިކުރާ ރޭޓު ތަކެއް ނޫން.“
ލޯން ލިބިފައިވާ ދަރިވަރެއް، އިނގިރޭސިވިލާތް:
"އަހަރެން އިނގިރޭސިވިލާތަށް މިދަނީ ސްޓޫޑެންޓް ލޯނެއްގައި، އެއިން ގިނަ ޒަރޫރީ ކަންކަންވެސް ފުރިހަމަ ނުކުރެވޭ. އެމީހުން (މިނިސްޓްރީ) އެބަ އޮވޭ ވަކި ޤައުމުތަކެއް ފާހަގަކޮށްފައި. އެއިން ޤައުމަކަށް ދާނަމަ، ސްޓައިޕެންޑް އަދި ޓިކެޓު ލިބޭގޮތަށް މި އޮންނަނީ. އެންމެ ބޮޑުކޮށް ލިބެނީ ސަޢޫދީ ޢަރަބިއްޔާއަށް - އެއީ މަހަކު 800 ޔޫއެސް ޑޮލަރު. އެކަމަކު ރެކޮމެންޑް ކޮށްފައިވާ ރޭޓަކީ ލަންޑަނުން ބޭރު ސަރަޙައްދެއްގައި ނަމަ މަހަކު 1،455 ޕައުންޑް. އެހެންވީމާ އަޞްލު ބޭނުންވާ ވަރާ އަޅާ ބަލާއިރު ބޮޑު ތަފާތެއް އެބަހުރި. ޓިއުޝަން ފީއާއި އެކޮމޮޑޭޝަން ދެއްކުމަށްފަހު ކާނާއާއި އެހެނިހެން ބޭނުންތަކަށް ޚަރަދުކުރާނެ އެއްޗެއް އަތުގައި އޮންނަނީ ކިރިޔާ.“
ސްކޮލަރޝިޕަށް ކުރިމަތިލާ ދަރިވަރެއް:
"އަހަރެން ކަންބޮޑުވުމެއް ފާޅުކުރަން ބޭނުންވީ މި އޭ ލެވެލް ސައިކަލުގައި ސްކޮލަޝިޕަށް އެޕްލައި ކުރަން ރާވާފައިވާ ގިނަ ޢަދަދެއްގެ ދަރިވަރުންނާއި، ޚާއްޞަކޮށް އޮސްޓްރޭލިއާގައި ކިޔަވަން އުއްމީދުކުރާ ދަރިވަރުންގެ ފަރާތުން. އޭގެ ތެރެއިން ގިނަ ބަޔަކު ކަންބޮޑުވަނީ މިހާރު ސްކޮލަޝިޕް ސްޓައިޕެންޑް ރޭޓް އޮސްޓްރޭލިއާގެ އިމިގްރޭޝަނުން ސްޓޫޑެންޓް ވިސާއަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ އެންމެ ދަށް އަގާވެސް އެއްވަރު ނުވާތީ.
އަޅުގަނޑު އަމިއްލައަށް އޮސްޓްރޭލިއާގެ އިމިގްރޭޝަންގެ ޝަރުތުތައް ޗެކުކޮށްފިން، މިހާރު ހުރި ސްޓައިޕެންޑް ރޭޓުތަކަށް ބަލާއިރު، ވިސާގެ ތެރެޝްހޯލްޑަށް ފެރޭކަމަކަށް ނުފެނޭ. އޮސްޓްރޭލިއާގެ ޔުނިވާރސިޓީތަކަށް އެޕްލައިކޮށް، މިހާރު ދޭ ސްޓައިޕެންޑުގެ ރޭޓުން ވިސާ ހޯދޭނެނަމަ އަޅުގަނޑުގެ މައްސަލައެއް ނެތް – މައިގަނޑު ކަންބޮޑުވުމަކީ މިއީ. ހަމަގައިމުވެސް މިނިސްޓްރީއަކީ ކުރިއެކޭ އެއްފަދައިން އިތުބާރު ނުކުރެވޭ އަދި މިއިން ކަމަކަށް ބަލާ ބައެއް ނޫން.“
ފުރަތަމަ އަހަރު ފުރިހަމަކުރަމުންދާ ދަރިވަރެއް:
”ޓިކެޓަށް ޚަރަދުކުރި ފައިސާ އަނބުރާ ހޯދުމަށް މިނިސްޓްރީއާ ގުޅާތާ މިހާރު ގާތްގަނޑަކަށް ހަތަރު މަސް ވެއްޖެ. ރިއިމްބާރސްމަންޓް ލިބޭނީ ކޮން އިރަކުތޯ ސުވާލުކުރީމާ އެކަށީގެންވާ ޖަވާބެއް ނުލިބޭ. ބޭނުންވާ ހުރިހާ ލިޔެކިޔުމެއް ފޮނުވައިފިން. ލިބޭ ހަމައެކަނި ޖަވާބަކީ ކަމާބެހޭ ސެކްޝަނުން އެބަ ޕްރޮސެސްކުރެޔޭ.
މިނިސްޓްރީއާ ވާހަކަ ދެއްކުމަކީ ފާރަކާ ވާހަކަ ދެއްކުން ފަދަ ކަމެއް. އެއްވެސް ސުވާލަކަށް ސާފު ސީދާ ފުރިހަމަަ ޖަވާބެއް ނުލިބޭއިރު، ޖަވާބުދޭއިރު ދޭނީ ކުރި ސުވާލަކަށް ނޫން.
ހަމައެކަނި ގުޅޭން މިއޮންނަނީ ވަޓްސްއެޕް ގްރޫޕެއް. ފޮނުވާ އީމެއިލަކަށް ޖަވާބެއް ނުދޭނެ. ވަޓްސްއެޕްގައިވެސް ގިނަ ފަހަރު މެސެޖު ފެނުނަސް ޖަވާބެއް ނުދޭނެ.“
ލޯން ލިބިފައިވާ ދަރިވަރެއް:"ވިސާގެ ޚަދު ފޫބެއްދުމަށް ޢާއިލާ ރައްޓެއްސެއްގެ އަތުން ލޯނެއް ނަގަން ޖެހުނީ. އެ އަނބުރާ ދޭނެ ކަމަށް މިނިސްޓްރީން ބުނީމާ ނެގީ. މިހާރު އަހަރަކަށް ވުރެ ގިނަ ދުވަސް ވެއްޖެ. ފުރަތަމަކޮޅުގައި ވަރަށް ގިނައިން އީމެއިލް ކުރިން. އަޅައެއް ނުލާ. މިޚަރަދު ފީތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމަނާ، އެފައިސާ ނުދެނީ ކީއްވެގެން ކަމެއް އެއްގޮތަކަށްވެސް ނޭނގޭ.“
އޭ ލެވަލް ފުރިހަމަކުރި ދަރިވަރެއްގެ ބެލެނިވެރިއެއް:
"އަހަރެންގެ ދަރިފުޅު އޭލެވެލް ހެދީ 2024 ވަނަ އަހަރުގެ ޖޫން މަހު. ކެމްބްރިޖްގެ ހަތަރު މާއްދާގެ އިތުރުން އިސްލާމް އަދި ދިވެހި ހަދައިގެން ހުރިހާ މާއްދާއެއް ފާސްވީ. އެއިރޯސްޕޭސް އިންޖިނިއަރިންގް ހަދަން ބޭނުންވެގެން ސްޓޫޑެންޓް ލޯނު ހޯދުމުގެ އުންމީދުގައި ގްލާސްގޯވް ޔުނިވާސިޓީން ޕްލޭސްމަންޓެއް ހޯދީ. ލޯނަށް އެޕްލިކޭޝަން ހުޅުވުމުން އެނގުނީ މި ދާއިރާގެ ކޯސްތަކަށް ސަރުކާރުން ލޯނު ނުދޭކަން.
އަހަރެންގެ ދަރިފުޅު ތެޅިގަނެގެން ކޯސް ބަދަލުކުރެވޭތޯވެސް ބެލި. އެކަމަކު އޭރު އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ހުރިހާ ޔުނިވާސިޓީއެއްގައިހެން ޕްލޭސްމަންޓުގެ މުހުލަތު ހަމަވެއްޖެ. އަޅުގަނޑުމެން މެލޭޝިއާގެ ޔުނިވާރސިޓީތައް ބަލައިގެން، ލޯނު ލިސްޓުގައި އޮތުމުން މެކޭނިކަލް އިންޖިނިއަރިން އަށް މޮނާޝް އިން ޕްލޭސްމަންޓެއް ހޯދީ. އެޕްލައިކޮށް މަހަކަށް ވުރެ ގިނަ ދުވަހު މަޑުކޮށްގެން ތިއްބާ މިނިސްޓްރީން ’ރިޖެކްޓް‘ ކުރީ. ސަބަބެއްކަމަށް ބުނެފައި އޮތީ އެއީ ރާއްޖޭގައި ހެދޭ ކޯހެކޭ.
އަޅުގަނޑުމެން ޝަކުވާ ކުރިން ރަސްމީކޮށް އަދި ނުރަސްމީކޮށްވެސް. ފުރަތަމަ އެމީހުން ބުނީ އެއީ ރިވިއު ކުރަމުންދާ ކަމެއް ކަމަށް. ވަކި ޖަވާބެއް ނެތި ދިގުދަންމާލީ. އެންމެ ފަހުން ބުނީ އިތުރަށް ކުރެވޭނެ ކަމެއް ނެތް ކަމަށް. އަހަރެންގެ ދަރިފުޅަކީ އޯ ލެވެލްގައިވެސް އެ ބެޗުގެ އެންމެ މޮޅު ދަރިވަރު. އައުޓްސްޓޭންޑިންގް ކެމްބްރިޖް ލާނަރ އެވޯޑުވެސް ލިބުނު.
އެ ރިޖެކްޝަންވީ ދަރިފުޅަށް ލިބުނު ވަރަށް ހިތްދަތި ކަމަކަށް، މިހާރު އޭނާ ވަޒީފާއަކަށް، މަސައްކަތަށް ނުކުމެއްޖެ. އޭނާއަށް ފައިނޭންސް ހަމަޖައްސައި ދެވޭނެ ގޮތެއް އަޅުގަނޑުމެންގެ ނެތް. އަޅުގަނޑަށް ޔަގީނުންވެސް އެނގޭ މި ލޯނުތަކަކީ މެރިޓް ބޭސްޑް ލޯނުތަކެއް ނޫންކަން އަދި ގިނައިން ދޫކުރަނީ ކޮންޓެކްޓްތައް ހުންނަ މީހުންނަށްކަން.“
ލޯނަށް އެދި ހުށަހެޅި ދެމަފިރިއެއް:
"އަހަރެންނާއި އަންހެނުން ދެމީހުން ވެސް ސްޓޫޑެންޓް ލޯނަށް ހޮވިއްޖެ. ހަފްތާތަކެއް، ބައެއް ފަހަރު މަސްތަކެއް ވަންދެން މިނިސްޓްރީން ޖަވާބުދާރީވާން ދެކޮޅު ހަދައި، އެންމެ ފަހުން މިއަހަރު ލޯނު ނުދޭން ނިންމީ. ލޯނު ލިބޭނެކަމަށް އަންހެނުން ވަޒީފާއިންވެސް ވަކިވި. އެއީ އޭރުގައި މިނިސްޓްރީއިން ގުޅާފައި ސޮއިކުރާން އަންނަން އަންގާފައި އޮތީމާ - އެކަމަކު މުހުލަތު ޖެހުނުއިރުވެސް ނުއެއް ގުޅާ.“
ސްކޮލަރޝިޕް ދަރިވަރެއް، އޮސްޓްރޭލިއާ:
”ސްޕޮންސަރެއްގެ ފަރާތުން ލަސްވެގެން ނޫނީ ކޮމިއުނިކޭޝަންގެ މައްސަލައަކުން ކިޔެވުމަށް ބުރޫއަރައިދާނެ ކަމުގެ ބިރުގައި އެއްވެސް ދަރިވަރަކު އުޅެންޖެހިފައި އޮވެގެން ނުވާނެ. މިނިސްޓްރީއަށް ޒިންމާތައް އަދާ ނުކުރެވޭނަމަ - ޓިއުޝަން ފީއާއި ސްޓައިޕެންޑް ވަގުތުން ދެއްކުންފަދަ - އަޅުގަނޑުމެން ސޮއިކުރަން އެންގި ފަސް އަހަރުގެ ބޮންޑް ހިމެނޭ ގޮތަށް ދަރިވަރުން ފަރާތުން އަދާކުރަން އެއްބަސްވާ ޒިންމާތައްވެސް އަދާކުރާނެ ކަމަށް އުންމީދުކޮށްގެން ނުވާނެ.“
ލޯނު ލިބިފައިވާ ދަރިވަރެއް:
"ލޯނު ދޫކުރާ ފޯމު ހުށަހެޅީ 30 އޮކްޓޯބަރު 2025 ގައި. މިނިސްޓްރީގެ މުވައްޒަފުންނާއި ސްޓޭޓް މިނިސްޓަރުން ބުނީ އެޕްރޮސެސްއަށް ދެތިން ހަފްތާ ނަގާނެ ކަމަށް. އަހަރެންގެ އެޕްލިކޭޝަން މިނިސްޓްރީއިން ބަލަން ފެށީވެސް 7 ޑިސެންބަރު ގައި އެތައް ވަރަކަށް ގުޅައިގެން. ޔުނިވާރސިޓީގެ އޮފަރގެ މުހުލަތު ހަމަވޭ 31 ޑިސެންބަރުގައި. އޭގެ ކުރިން ޑިޕޮސިޓާ އިންޝުއަރަންސްފަދަ ފީތައް ދައްކަން ޖެހޭ.
ވަގުތެއް ނެތް. އަހަރެން އެތަނަށް ދާ ކޮންމެ ފަހަރަކު ބުނަނީ 'ޕްރޮސެސް' ކުރަނީ ކަމަށް. މުޅި ކަންތައް ހީވަނީ ލަދުގަންނަވާން، ދެރަކޮށްލާން ހިންގާ ކަމެއް ހެން. މިރާއްޖޭގެ ކޮންމެ ކަމަކަށް އާދޭސް ކުރަން ޖެހެނީ ކީއްވެގެންތަ؟"