މެދުއިރުމަތި ހަނގުރާމައިގެ ވިލާގަނޑެއްގެ ދަށުގައި: ދިވެހިރާއްޖެއަށް ހުރިހާ ދިމާއަކުން ނުރައްކާ

މެދުއިރުމަތީގެ ގިނަ ވައިގެ ސަރަޙައްދުތައް ބަންދުކުރުމާއެކު، ދެކުނާއި އިރުމަތީ އޭޝިއާ ނޫން އެހެން ހިސާބުތަކުން ދިވެހިރާއްޖެއާ އޮތް ވައިގެ ގުޅުންތައް ކެނޑުނީއެެވެ. ދިވެހިރާއްޖެއަށް މައިގަނޑުގޮތެއްގައި ފަތުރުވެރިން ދަތުރުކުރަނީ، ޚާއްޞަކޮށް ވިލާތުން، މެދުއިރުމަތީގެ ޓްރާންސިޓް އެއާޕޯޓުތައް މެދުވެރިކޮށެވެ. ހޯމަ ދުވަހަށް ތާވަލުކޮށްފައި އޮތް 15 ފްލައިޓު މިހާރުވެސް ކެންސަލު ކޮށްފިއެވެ.

ފެބްރުއަރީ މަހު ދިވެހިރާއްޖެ އިން ވަނީ އެވްރެޖްކޮށް ދުވާލަކު 8،800 ފަތުރުވެރިންނަށް މަރުޙަބާ ކިޔައިފައެވެ. "ދިވެހިރާއްޖެ ޒިޔާރަތްކުރާ ފަތުރުވެރިންގެ ތެރެއިން މެދުއިރުމަތީގެ ފްލައިޓްތަކުން ގާތްގަނޑަކަށް 30 އާއި 35 ޕަސެންޓާ ދެމެދުގެ ޢަދަދަކަށް މީހުން ޢާންމުކޮށް އާދޭ،" ޓޫރިޒަމް މިނިސްޓަރު ޠާރިޤް އިބްރާހިމް އާދީއްތަ ދުވަހު ނޫސްވެރިން ގާތު ވިދާޅުވިއެވެ. "އެހެން ނަމަވެސް އަޅުގަނޑުމެން މި ބަލަނީ ރާއްޖެއަށް ފަތުރުވެރިން ގެނައުމަށް ހުރީ ކޮންކޮން އޮޕްޝަންތަކެއްތޯ. އެހެން މާކެޓްތައް ހުރީ ކިހިނެއްތޯ. އަދި ފަތުރުވެރިންގެ ޢަދަދު މަދުވާ ނިސްބަތް ކުޑަކުރުމަށް." އޭނާ ކިޔައިދެއްވިއެވެ. 

މި ކުއްލި ނުރައްކަލުގެ ޙާލަތުގައި ، އޭޝިއާގެ މާކެޓްތަކުން ފަތުރުވެރިކަން ގެންނާން ޚާއްޞަ ސަމާލުކަން ދިނުމާއި، ރާއްޖެއަށް ދަތުރުކުރެވޭނެ އެހެން ވައިގެ މަގުތައް ހޯދުމާއި، ޔޫރަޕާއި ރަޝިޔާއިން ސީދާ ދަތުރުތައް އިތުރުކުރުން ހިމެނޭ ކަމަށް މިނިސްޓަރ އޮޅުންފިލުއްވައި ދެއްވިއެވެ. "އަޅުގަނޑުމެން މި ބަލަނީ މެދުއިރުމަތީގައި ޓްރާންސިޓް ނުކުރާ ފްލައިޓްތަކުގެ ފްރީކުއެންސީ އިތުރުކުރަން. ޗައިނާ އާއި އިންޑިއާގެ މާކެޓުން ދަތުރުތައް އިތުރުކުރުމުން އެ މަދުވައި ބައިގެ ފަރަގު ފޫ ބައްދަން  ބާރަކަށް ވާނެ،" ޓުވަރިޒަމް މިނިސްޓަރ ޠާރިޤް ތަފްޞީލު ދެއްވިއެވެ. 

މެދުއިރުމަތިން ދަތުރުކުރާ ހުރިހާ ފްލައިޓެއް ކެންސަލް ކުރީމާ، ފްލައިޓުތައް އަންނާން ދެން ހުރި މަންޒިލުތަކަކީ ކޮލަމްބޯ، ކޮޗިން، ޝަންގްހާއީ، ޗެންގްޑޫ، ހޮންކޮންގް، ބެންކޮކް އަދި މުމްބާއީ އެވެ. ޗައިނާއަކީ އެއް ޤައުމަކަށް އެންމެ ގިނައިން ފަތުރުވެރިން ދިވެހިރާއްޖެއަށް ޒިޔާރަތްކުރާ ޤައުމެވެ. ޗައިނާ ތަމްސީލުކުރަނީ ރާއްޖެއަށް އަންނަ ފަތުރުވެރިންގެ 16 އިންސައްތައެވެ. ދެވަނައަށް އެންމެ ގިނައިން ފަތުރުވެރިން އަންނަނީ 11 އިންސައްތަ ޙިއްސާކުރާ ރަޝިޔާއިންނެވެ. އެދެޤައުމުންވެސް ފްލައިޓުތައް ސީދާ ރާއްޖެ ދަތުރު ކުރެއެވެ. ހަތް ވަނައަށް އެންމެ ބޮޑު މާކެޓް ކަމަށްވާ އިންޑިއާގެ ފަތުރުވެރިން އިންޑިޔާގެ އެތައް ސިޓީއަކުން ދިވެހިރާއްޖެއަށް ސީދާ ދަތުރު ކުރެއެވެ.

ނަމަވެސް ޖެނުއަރީ މަހު ދިވެހިރާއްޖެ އައި ފަތުރުވެރިންގެ 70 އިންސައްތަ އަކީ ޔޫރަޕްގެ ޤައުމުތަކުގެ މީހުންނެވެ. އެއީ 225،000 ފަތުރުވެރިންގެ ތެރެއިން (ރަޝިޔާ ނުހިމަނައި) 156،000 މީހުންނެވެ. ގާތްގަނޑަކަށް ހުރިހާ ފަތުރުވެރިން ހެންވެސް ދިވެހިރާއްޖެއަށް އަންނަނީ ދުބާއީ، ދޯހާ ނުވަތަ އަބޫދާބީގައި ޓްރާންސިޓް ކޮށްފައެވެ. އެންމެ ގިނައިން ފަތުރުވެރިން އަންނަ 10 ޤައުމުގެ ތެރެއިން ތެރެއިން ހަ ޤައުމު ނިސްބަތްވަނީ ޔޫރަޕަށެވެ؛ 2026 ވަނަ އަހަރުގެ ފުރަތަމަ ދެ މަސް ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ރާއްޖެ އައި 473،000 ޖުމުލަ ފަތުރުވެރިންގެ ތިންބައިކުޅަ އެއްބައި ނިސްބަތްވަނީ އިޓަލީވިލާތް، އިނގިރޭސިވިލާތް، ޖަރުމަނުވިލާތް، ފްރާންސޭސިވިލާތް، ޕޮލެންޑް އަދި ސްވިޓްޒަލޭންޑަށެވެ. 

ވެލާނާ އިންޓަނޭޝަނަލް އެއާޕޯޓުގެ އޮޕަރޭޓަރު މޯލްޑިވްސް އެއާޕޯޓް ކޮމްޕެނީ ލިމިޓެޑުން ބުނި ގޮތުގައި ހޮނިހިރު ދުވަހު ނުވަ ފްލައިޓެއް ކެންސަލް ކުރުމުން 1،716 ފަސިންޖަރުންނަށް އަސަރު ކޮށްފައި ވެއެވެ. އާދީއްތަ ދުވަހު 19 ފްލައިޓެއް ކެންސަލް ކުރުމުން 3،530 ފަސިންޖަރުންނަށް އަސަރު ކޮށްފައި ވެއެވެ. ފްލައިދުބާއީގެ ފްލައިޓެއް ހޮނިހިރު ދުވަހު މެދުއިރުމައްޗަށް ފުރާފައިވެސް ޖެހުނީ، މަންޒިލަށް ވާޞިލު ނުވެވި އެނބުރި އަންނާށެވެ. ޕްރައިވެޓް ދެ ޖެޓެއް ކަމަށްވާ ސްލޮވާކިއާއަށް ދަތުރުކުރި ވިސްޓާޖެޓާއި ސައިޕްރަސްއަށް ދަތުރުކުރި ޤަޠަރުގެ އެގްޒެކެޓިވް ފްލައިޓަކަށް ވެސް ޖެހުނީ ހަމަ ދަތުރެވެ. 

އެމްއޭސީއެލް އިން ވަނީ މިޙާލަތު މެނޭޖުކުރަން ސެންޓަރެއް ޤާއިމުކޮށް، ކެންސަލް ކޮށްފައިވާ އެއާލައިންތަކުގެ ފަސިންޖަރުންނަށް ޚާއްޞަ ސާވިސް ކައުންޓަރުތަކެއްވެސް ޤާއިމު ކޮށްފައެވެ. ހޮނިހިރު ދުވަހުގެ ރޭގެ ނިޔަލަށް 130 ފަސިންޖަރުންނަށް ޟަރޫރީ އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދީފައިވާ ކަމަށް އެ ކުންފުނިން ބުނެއެވެ.

މިނިސްޓަރ ޠާރިޤް ވިދާޅުވީ ގިނަ ފަތުރުވެރިން ބޭނުންވީ އެނބުރި އެމީހުންގެ ރިސޯޓަށް ދާން ކަމަށެވެ. އެއްބަޔަކު މާލޭގެ ހޮޓާތަކަށް ބަދަލުވި އިރު، އަނެއް ބަޔަކު އެހެން އެއާލައިންތަކުގައި ފުރަގއިގެން ދިޔައީއެވެ. ބާކީ ތިބި މީހުން މަޑުކުރީ އެއާޕޯޓުގައެވެ. ސަރުކާރުން ދަނީ ތާށިވެފައި ތިބި ފަތުރުވެރިން ފުރާން މަގުފަހިކޮށްދީ، އެއާލައިންތަކާ ކޯޑިނޭޓުކޮށް، އެއާޕޯޓުގައި އެކޮމޮޑޭޝަން، ކެއިންބުއިން އަދި އިންޓަނެޓްގެ ޚިދުމަތް 

ޓާމިނަލް ތެރޭގައި ފަތުރުވެރިން އިށީނދެގެން ތިބީ އުނދަގުލެއް ނެތި، އަރާމުގައިކަމަށާއި، އެމްއޭސީއެލް އިން މިހާރު ދަނީ ފަތުރުވެރިންނަށް ނިދޭނެ ގޮތަށް ތަޅުންގަނޑުގައި ރަޖައި، އަޅައި، އެހެނިހެން ތަކެތި ފޯރުކޮށްދެމުން ކަމަށާއި، ސަރުކާރާއި ފަތުރުވެރިކަމުގެ ސިނާޢަތާއި އެމްއޭސީއެލް އިން ގުޅިގެން މަސައްކަތް ކުރަމުންދަނީ ތާށިވެފައި ތިބި ފަތުރުވެރިންނަށް ބޭނުންވާ ހުރިހާ އެހީއެއް ފޯރުކޮށްދޭންކަމަށް ހޮނިހިރު ދުވަހު އެއާޕޯޓަށް ޒިޔާރަތް ކުރެއްވުމަށް ފަހު ދައުލަތުގެ މީޑިއާއަށް ދެއްވި ބަސްދީގަތުމެއްގައި މިނިސްޓަރ ވިދާޅުވިއެވެ. އަދި ކުރީގެ އައިލެންޑް އޭވިއޭޝަން ލައުންޖް ސާފުކުރުމަށްފަހު، ފަތުރުވެރިންނަށް ތިބެވޭނެ ގޮތް ހަމަޖައްސާން މަސައްކަތް ކުރަމުންދާ ކަމަށްވެސް ވިދާޅުވި މެއެވެ. 

ކުރީގެ ޑޮމެސްޓިކް ޓާމިނަލާއި، ރެސްޓޯރަންޓުތަކުގެ އަޑިއަށްވާ ގޮތަށް ހުރި ތިރީ ބުރިވެސް ވަނީ ބޭނުން ކުރެވޭ ގޮތަށް ސާފުކޮށްފައެވެ. ފަތުރުވެރިންނަށް ސްލީޕިންގް ބޭގް އަދި ރަޖާ ފޯރުކޮށްދީފައިވެއެވެ. ޓޫރިޒަމް މިނިސްޓްރީ އިން ވަނީ ރިސޯޓްތަކާއި ހޮޓާތަކުން ޗެކްއައުޓް ކުރުމުގެ ކުރިންއެއާލައިންތަކުގެ ތާވަލުތައް ފަރުވާތެރިކަމާއެކު ބަލާން އިރުޝާދު ދީފައެވެ. އެމްއޭސީއެލް އިންވަނީ ފުރޭނެކަން ކަށަވަރު ކޮށްފައި އެއާޕޯޓަށް އަންނާން އިލްތިމާސް ކޮށްފައެވެ. 

"މިކަމުން ސާފުކޮށް އެނގޭ މިހާރުގެ ޙާލަތުގެ ނާޒުކު ކަމާއި، ބޭރު ދުނިޔޭގެ ކަންތައްތަކުގެ އަސަރު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިހާ އަވަހަކަށް ކުރާކަން،" ދިވެހި ޓުއާރ އޮޕަރޭޓަރުންގެ ތެރޭގައި ނަން ހިނގާ މުޙައްމަދު ފިރާޤް ފާހަގަ ކުރެއްވިއެވެ.

މިކަންތައްގަނޑު ފެށުނީ މިދިޔަ ހޮނިހިރު ދުވަހު އެމެރިކާ އާއި އިސްރާއީލުން ގުޅިގެން އީރާނަށް ދިން ހަމަލާތަކުގެ ސަބަބުންނެވެ. އީރާނުގެ ރޫޙާނީ ލީޑަރު އާޔަތުالله އަލީ ޚާމަނާއީގެ ގަނޑުވަރަށް ދިން ވައިޙަމަލާއެއްގައި ރިވޮލިއުޝަނަރީ ގާޑްސްގެ އިސްވެރިޔާ އާއި ޢަސްކަރިއްޔާގެ އެންމެ އިސް އޮފިޝަލުންވަނީ އަވަހާރަކޮށްލާފައެވެ. އީރާނުން ވަނީ ގަލްފުގެ ކަނޑުއޮޅި ހުރަސްކޮށް އިސްރާއީލުގެ ސިޓީތަކަށާއި އެމެރިކާގެ ޢަސްކަރީ މަރުކަޒުތަކަށް އަމާޒުކޮށް ބަދަލު ހިފުމުގެ މިސައިލް އަދި ޑްރޯން ހަމަލާތަކުގެ ރާޅުތަކެއް ފޮނުވާފައެވެ. 

އީރާނާއި އިސްރާއީލަށް ވުރެ ދުރަށް މި ހަމަނުޖެހުން ފޭދިފައިވެއެވެ. އީރާނުގެ މިސައިލްތަކާއި ޑްރޯންތައް ވަނީ ޔޫއޭއީ، ޤަޠަރު، ބަޙްރެއިން، ކުވައިތު، ސަޢުދީ ޢަރަބިއްޔާ، އޮމާން އަދި އުރުދުންގެ އަމާޒުތަކަށް ފޮނުވައިލާފައެވެ. ހުކުރު ދުވަހު އިސްރާއީލުން ވަނީ ތެހެރާނަށް ޙަމަލާގެ އާ ބުރެއް ފޮނުވައިލާފައެވެ. އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވީ މި އޮޕަރޭޝަނަށް "ހަތަރު ހަފްތާއާއި ފަސް ހަފްތާ" ނަގައިފާނެ ކަމަށެވެ.

މިދިޔަ ޖޫން މަހު އީރާނާއި އިސްރާއީލާ ދެމެދު ހިނގި 12 ދުވަހުގެ ހަނގުރާމައާ ޚިލާފަށް މިހާރު ހިނގަމުންދާ ހަމަނުޖެހުމަށް މަޑުޖެހުމެއް އަންނާނެ ދުވަހެއް ލަފާކުރަން ދައްޗެވެ. މެދުއިރުމަތީގެ ވައިގެ ސަރަޙައްދު ބަންދުކޮށްފައި އޮތް އޮތުން ނިމުމަކަށް އަންނާނެ އިރެއް ނުއެނގެއެވެ. ދުނިޔޭގެ ތެލުގެ ފަސްބައިކުޅަ އެއްބައި ދަތުރުކުރަނީ ސްޓްރޭޓް އޮފް ހޮރްމޫޒް އިންކަމަށްވާތީ، އެ ކަނޑުއޮޅި ބަންދުކުރުމަކީ ޚާއްޞަކޮށް ތެލާއި ގޭހުގެ އަގު ބޮޑުވެގެންދާނެ ކަމެކެވެ. ފާރިސްކަރައިން އައިސް ޢަރަބި ކަނޑާއި، އިންޑިޔާ ކަނޑަށް ނުކުންނާން އޮތް ހަމައެކަނި މަގު ބަންދުވުގެ ސަބަބުން އާގުބޯޓުފަހަރުތައް ދުއްވުން އެސަރަޙައްދުގައި އޮތީ މެދުކެނޑިފައެވެ. 

ދިވެހިރާއްޖޭގެ ފިނޭންސް މިނިސްޓްރީގެ ތަފާސް ހިސާބުތަކަށް ބަލާއިރު، ތެޔޮ އެތެރެކުރަނީ އޮމާން މެދުވެރިކޮށެވެ. އޮމާންގެ ބަނދަރުތައް ހުންނަނީ ސްޓްރޭޓްސް އޮފް ހޮރްމޫޒް އިން ވީއްލައި، އެކަނޑުއޮޅިން ބޭރުގައެވެ. ސަރުކާރުން ބުނީ މެދުކެނޑުމެއްނެތި ތެލާއި މުދަލުގެ ސަޕްލައި ލިބޭނެކަން ކަށަވަރުކުރާން ސްޓޭޓް ޓްރޭޑިންގް އޮގަނައިޒޭޝަން (އެސްޓީއޯ)އާ ގުޅިގެން މަސައްކަތް ކުރަމުން އަންނަ ކަމަށެވެ.

ނަމަވެސް ޚުދު އޮމާނަށް ވެސް އިރާނުގެ ޙަމަލާތަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހިފައި ވެއެވެ. އެޤައުމުގެވެސް ތެލުގެ އަގު ބޮޑުވާން ފަށާފައި ވެއެވެ. ހޯމަ ދުވަހު މާކެޓްތައް ހުޅުވިއިރު ބްރެންޓް ކްރޫޑް ފީފާއެއްގެ އަގު 82 އެމެރިކާ ޑޮލަރަށް ވުރެ މައްޗަށް އުފުލުނެވެ. އަގު މައިތިރިވީ ގާތްގަނޑަކަށް 76 އެމެރިކާ ޑޮލަރުގައެވެ. ހުކުރު ދުވަހު އެއަގު ހުރީ 73 އެމެރިކާ ޑޮލަރުގައެވެ. ހަމަނުޖެހުން ކުރިއަށްދާނަމަ، 90 އެމެރިކާ ޑޮލަރަށް އަދި ހޮރްމޫޒް އެއްކޮށް ބަންދުކުރާ ހިސާބަށް، ހަނގުރާމަ ދިގުލައިފިނަމަ، 120 ޑޮލަރަށް ބްރެންޓް ކްރޫޑް ފީފާއެއްގެ އަގު އެރުން އެކަށޭނަކަމަށް ތަޖުރިބާކާރުން ލަފާކުރެއެވެ. 

ދިވެހިރާއްޖެއިން ޑީސަލް އިމްޕޯޓް ކުރުމަށް އަހަރަކު އެވްރެޖްކޮށް 443.6 މިލިއަން އެމެރިކާ ޑޮލަރު ޚަރަދު ކުރާއިރު، އޭގެ ބޮޑުބައި އަންދަނީ ކަރަންޓު އުފައްދާށެވެ. ރަޝިޔާއިން ޔޫކްރޭނަށް އަރައިގަތުމުން 2022 ވަނަ އަހަރު ތެލުގެ އަގު، ފީފާއެއް 100 އެމެރިކާ ޑޮލަރަށް ވުރެ މައްޗަށް ދިޔައިރު، ކަރަންޓަށް ނަގާ އަގަށް ބަދަލެއް ނުގެނެސް ހިފަހައްޓާން، ތެލުގެ ސަބްސިޑީއަށް ސަރުކާރުން ދޭ މިންވަރު ހަގުނަ -3.2 ބިލިއަން ރުފިޔާ (207 މިލިއަން އެމެރިކާ ޑޮލަރު) އަށް - އިތުރު ކުރިއެވެ. 

ރޯދަމަހުގެ ކުރިން ސްޓޭޓް އިލެކްޓްރިސިޓީ ކޮމްޕެނީ (ސްޓެލްކޯ) އިން އިޢުލާން ކުރީ ކިތަންމެ ވަރަކަށް ކަރަންޓު ބޭނުންކުރިއަސް، 400 ރުފިޔާއަށްވުރެ ބިލު ބޮޑު ނުވާނެ ކަމަށެވެ. ކަންދިމާކުރި ގޮތުން ރޯދަމަހާ ދިމާ މިވީ ތެލުގެ އަގު އަރުވާނެ މި ހަނގުރާމަޔާއެވެ. 

ތެލާ ޚިލާފަށް ކާބޯތަކެއްޗާއި އެހެނިހެން މުހިންމު އިމްޕޯޓްތައް ދިވެހިރާއްޖެ ގެންނަނީ ދުބާއީގެ ޖެބެލް ޢަލީ ބަނދަރު ނުވަތަ ހޮރްމޫޒް ކަނޑުއޮޅިން ވަދެގެން ގޮސް މެނުވީ ނުފޯރާ ގަލްފްގެ އެހެން ބަނދަރުތަކުން ބަރުކުރީމައެވެ. 

އިކޮނޮމިކް މިނިސްޓްރީ އިން ބުނީ ކޮންމެހެން ބޭނުންވާ މުދަލުގެ ސްޓޮކް ބެލެހެއްޓުމާއި، ޝިޕިންގް ރޫޓްތަކަށް ދިމާވެދާނެ ބުރޫއެރުމާއެކު، އެހެން ގޮތްތައް ހޯދުމުގެ މަސައްކަތް ކުރަމުންދާ ކަމަށެވެ.

ފަތުރުވެރިކަމާއި އޭވިއޭޝަނަށް ކުރާ އަސަރުގެ އަލީގައި ފިނޭންސް މިނިސްޓްރީ އިން ބުނީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ އިޤްތިޞާދީ "ހަމަޖެހުން ދެމެހެއްޓުމަށާއި ޢާންމު ޚިދުމަތްތައް މެދުކެނޑުމެއްނެތި ފޯރުކޮށްދިނުމަށް" މާލީ ސިޔާސަތަށް ގެންނާންޖެހޭ ބަދަލުތައް ގެންނާނެ ކަމަށެވެ.

މިނިސްޓްރީ އިން ބުނީ ބޭރު ފައިސާގެ ރިޒާވް މީގެ ކުރިން ނުވާހައި ރަނގަޅު މިންވަރެއްގައި ހުރި ކަމަށާއި، އެއް ބިލިއަން އެމެރިކާ ޑޮލަރަށް ވުރެ މަތީގެ ގްރޮސް ނޭޝަނަލް ރިޒާވް ހުރި ކަމަށެވެ. އެމިންވަރުން ބޭރުން އަންނާނެ ލޮޅުމަކަށް ތައްޔާރުވުމަށް ފުދޭ ކަމަށްވެސް ސަރުކާރުން ބުނެފައި ވެއެވެ. 

ނަމަވެސް މަރުކަޒީ ބޭންކުގެ ތަފާސް ހިސާބުތަކަށް ބަލާއިރު ޖެނުއަރީ މަހު ޔޫޒަބަލް (ބޭނުންކުރެވޭ) ރިޒާވް ގާތްގަނޑަކަށް 220 މިލިއަން އެމެރިކާ ޑޮލަރަށް އަރާފައިވާއިރު، މިއީ މަހެއްހާ ދުވަހުގެ ތެލާއި، ބޭހާއި، ކާޑާއި، އެހެނިހެން މުދަލަށް ކިރިޔާ ފުދޭ މިންވަރެވެ.

މި ދަތިކަން ކުރިމަތިވެފައިވަނީ އޭޕްރީލް މަހު އަދާކުރަންޖެހޭ 500 މިލިއަން އެމެރިކާ ޑޮލަރުގެ އިސްލާމިކް ބޮންޑެއް - ސުކޫކް ދައްކާން ދަނިކޮށެވެ. ސަރުކާރުގެ ޕްލޭން ބިނާވެފައިވަނީ 350 މިލިއަން އެމެރިކާ ޑޮލަރު ރީފައިނޭންސްކޮށް، ބާކީ ހުރި ފައިސާ ފޫބެއްދުމަށް ސޮވަރިން ޑިވެލޮޕްމަންޓް ފަންޑުން ފައިސާ ނެގުމަށެވެ. 

"އެއްގޮތަކަށްވެސް ކަންބޮޑުވުމެއް ނެތް"

ހަފުތާއަކު އެއްފަހަރު ބާއްވާނެކަން އިޢުލާން ކުރައްވާފައިވާ ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުންތަކުގެ ފުރަތަމަ ބައްދަލުކުރެއްވުމުގައި ހޯމަ ދުވަހު ހެނދުނު ރައީސް ޑރ މުޙައްމަދު މުޢިއްޒު ވިދާޅުވީ މިޙާލަތުގެ ކަންކަން މެނޭޖުކުރާން އެކުލަވާލި ނުވަ މެންބަރުންގެ ވަޒީރުންގެ ކޮމިޓީއެއް ހޮނިހިރު ދުވަހުގެ މެންދުރުން ފެށިގެން ޙަރަކާތްތެރިވަމުން އަންނަ ކަމަށެވެ.

ފަތުރުވެރިކަމަށް ބަރޯސާވާ ދިވެހި އިޤްތިޞާދަށް ކުރާނެ އަސަރުތަކާ ކުރިމަތިލައްވާން ތައްޔާރަށް ހުންނެވި ކަމަށާއި، ކުރިއަށް އޮތް ދުވަސްތަކުގައި ކާބޯތަކެއްޗާއި ތެލުގެ ސަޕްލައިއާ މެދު ކަންބޮޑުވާން ޖެހޭ ސަބަބެއް ނެތް ކަމަށްވެސް އެމަނިކުފާނު ވިދާޅުވިއެވެ.

މީގެއިތުރުން ރައީސް މުޢިއްޒު ވިދާޅުވީ އޭޕްރީލް 8 ގައި އަދާކުރަންޖެހޭ 650 މިލިއަން އެމެރިކާ ޑޮލަރަށްވާ ފައިސާ ރައްކާކޮށްފައިވާ ކަމަށާއި، މިއަދު ދައްކާން ޖެހުނަސް އެފައިސާ ދެއްކުމުގެ ޤާބިލުކަން ދިވެހި ސަރުކާރުގައި ހުރި ކަމަށެވެ. 

މި 650 މިލިޔަން ޑޮލަރުގެ ޢަދަދު ހަމަކުރަނީ ހުކުރު ދުވަހުގެ ރޭގެ ނިޔަލަށް ސޮވަރިން ޑިވެލޮޕްމަންޓް ފަންޑުގައި ހުރި 320 މިލިއަން އެމެރިކާ ޑޮލަރާއި ޔޫޒަބަލް ރިޒާވުގައި ހުރި 330 މިލިއަން އެމެރިކާ ޑޮލަރު ހިމަނައިގެންކަމަށް ވެސް އެމަނިކުފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އަދި ޖުމްލަ ރިޒާވްގެ ގޮތުގައި ރެކޯޑް ޢަދަދަކަށް؛ 1.27 ބިލިއަން އެމެރިކާ ޑޮލަރު ހުރިއިރު، މިއީ މެދުއިރުމަތީގެ ހަމަނުޖެހުންތަކުގެ "އަސަރު މެނޭޖްކުރުމަށް" ބޮޑު ބާރަކަށް ވާނެ ކަމަށްވެސް ނޫސްވެރިންނާ ވާހަކަފުޅުދައްކަވަމުން ރައީސް މުޢިއްޒު އިތުރަށް ވިދާޅުވެދެއްވިއެވެ. 

ނަމަވެސް ޖެނުއަރީ މަހުގެ ނިޔަލަށް، މަރުކަޒީ ބޭންކުގެ ޑޭޓާއިން ދައްކާ ގޮތުގައި ފޯވާޑް ސްވޮޕް ކޮމިޓްމަންޓްތަކަށް ކެނޑުމަށްފަހު ބާކީ ޔޫޒަބަލް ރިޒާވްގައި ހުރީ ގާތްގަނޑަކަށް 220 މިލިއަން އެމެރިކާ ޑޮލަރެވެ. މޫޑީސް އިން ބުނާ ގޮތުގައި ނޮވެމްބަރު މަހު ސޮވަރިން ޑިވެލޮޕްމަންޓް ފަންޑުގައި ހުރީ 126 މިލިއަން އެމެރިކާ ޑޮލަރެވެ.

"އެހެންވީމަ ބޭރުގެ ދަރަނިތަކާ މެދު އަޅުގަނޑުމެންގެ އެއްވެސް ކަންބޮޑުވުމެއް ނެތް. އެއްގޮތަކަށް ވެސް ކަންބޮޑުވުމެއް ނެތް،" ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ތަކުރާރުކޮށް ވިދާޅުވިއެވެ.

މިހަނގުރާމައިގައި ދިވެހި ސަރުކާރުގެ ޙަމްދަރުދީ އޮތީ ކޮން ޤައުމުތަކާ އެކުގައިކަން ރައީސް މުޢިއްޒު ވަނީ ސާފުކޮށްދެއްވާފައެވެ. އެމަނިކުފާނު ވިދާޅުވީ އާދީއްތަ ދުވަހުގެ ރޭ ޔޫއޭއީގެ ރައީސްއާ ވާހަކަ ދެއްކެވީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ތާޢީދާއި އެއްބައިވަންތަކަން ހާމަކޮށްދިނުމުގެ ގޮތުން ކަމަށެވެ. އަދި ހޯމަ ދުވަހުގެ މެންދުރު ފަހު ސަޢުދީ ވަލީއަޙްދު އަދި ޤަޠަރުގެ ޢަމީރުގެ އިތުރުން ބަޙްރެއިން އާއި އޮމާންގެ ލީޑަރުންނާ ވެސް ފޯނު މެދުވެރިކޮށް ވާހަކަފުޅުދައްކަވާނެކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ. އަދި މިހަނގުރާމައިގައި އެޤައުމުތަކާއެކު ދިވެހިރާއްޖެ ވާނެކަން ހާމަކުރައްވާނެ ކަމަށްވެސް ރައީސް މުޢިއްޒު ވިދާޅުވިއެވެ. 

ކަންމިހެން ހުރިއިރު، މެދުއިރުމައްޗާއި ގަލްފްގެ ޤައުމުތަކުގައި ދިރިއުޅޭ ދިވެހި ރައްޔިތުން ސަމާލުވުމަށާއި، ބޭރަށް ނުކުމެ ނޫޅުމަށާއި، އެޤައުމުތަކުގެ ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން ދޭ އިރުޝާދުތަކަށް ތަބަޢަވުމަށް ދިވެހި ޚާރިޖިއްޔާއިން ވަނީ އިލްތިމާސް ކޮށްފައެވެ. އަދި ކޮންސިއުލަރ ސަޕޯޓް ފޯރުކޮށްދެވޭނެ މަގު ތަނަވަސްކުރާން، އެމީހަކާ އެންމެ ކައިރީގައި ހުންނަ ދިވެހި ޑިޕްލޮމެޓިކް މިޝަނެއްގައި ރެޖިސްޓްރީވާންވެސް އިރުޝާދު ދީފައި ވެއެވެ. 

ހަޔާރ އެޑިއުކޭޝަން މިނިސްޓްރީ އިން ބުނީ ހަނގުރާމައިގެ ވިލާގަނޑުގެ ދަށުގައިވާ ޤައުމުތަކުގައި ދިރިއުޅޭ ދިވެހި ދަރިވަރުންގެ ޙާލަތު މޮނިޓާރކުރުމަށް ޑިޕްލޮމެޓިކް މިޝަންތަކާއި ތަޢުލީމީ މުއައްސަސާތަކާ މުޢާމަލާތް ކުރަމުންދާ ކަމަށެވެ. އިސްލާމިކް މިނިސްޓްރީ އިން ބުނީ މައްކާ، މަދީނާ އަދި ސަޢޫދީގައި ތިބި ޢުމްރާވެރިންގެ ޙާލަތު ގާތުން ބަލަމުންދާ ކަމަށެވެ. 

ހުރިހާ ފަރާތަކުން ދޭ ޙަމަލާތައްވެސް ދިވެހިރާއްޖެ އިން ކުށްވެރި ކުރާ ކަމަށާއި، މިހިނދުން މިހިނދަށް ޙަމަލާ ބަދަލުކުރުން ހުއްޓައިލާން ގޮވައިލާ ކަމަށާއި، ބައިނަލްއަޤްވާމީ ޤާނޫނުތަކާއި މުޢާހަދާތަކަށް އިޙްތިރާމް ބެހެއްޓުމަށް ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޚާރިޖިއްޔާއިން މިމައްސަލައިގައި ނެރުނު ބަޔާނުގައި ގޮވައިލާފައި ވެއެވެ.